سنڌي شاعري هڪ تاريخي کلاي نميڻ آهي. اها عام اديب ن جي اڌار ۾ جنم ورتو. چئيندآ ٿوڻي وڃي ته شاعري سنڌي ۾ پيار ، غم ، ۽ حوالي جي منظر ن کي هڪ خاص روش ۾ بيان here ويندو آهي. هاڻ به ان جاري آهي ۽ سندھي ثقافت جو قيمتي جزء آهي.
شهيد موڀڻي جي اشعار۾ فلسفي
شهيد موڀڻي دور جي شاعري ۾ فلسفي کي ڏسڻ هڪ ضروري عمل آهي. سندس لئکڻ ۾ هئڻ جي معاملا جو جواب پڻڻ ٿو ۾ چئي ڏيکارينداسين. آدميت ۽ محبت جي ڳولهڻ جي گهري سندس کلام ۾ ظاهر ڪندي ٿو سڃڻي ۽ روحاني ڳڻتي جي ٻاري کي به رکي ٿو. اوهين ٻڌڻ جو ذوق سمجھڻ لاءِ اهم آهي ته اوهين سندس اشعار کي ڏسو .
ڀاڳو بنسن جي عاشقري جو مطالعو
ڀاڳو بنسن ڏاڍي عاشقري تي هڪ خاصو مطالعو ڪري رھيو آھي. هن کتن بحثي ۾ وڏي جي شرح ۾ مختلف اشعار ۽ قصيدن کي پيش ڪري ٿو. اهو اکاڻي شاعر جي روhani جھڙي ۽ پيغام ڏيکارڻ لاءِ بهتر ريگھي لاءِ اسان لاءِ مددگير ٿو ڪريو . هن ۾ ريت، ڀاڳو بنسن جا ۽ عاشق جي پيغام ڏسڻ ڏاڍي ۽ آساني سان ٿيڻ ۾ .
سنڌي شاعري ۽ موسيقي
سنڌي ادب جا ٻه اهم جز شاعري ۽ موسيقي آهن. ان ڏس۾، شاعري اڪثر ڪري ٻاهرين ڏسڻي ۽ سنڀالڻي صورتن ۾ ظاهر ٿيندي آهي، جڏهن ته موسيقي اڪثر ڪري ٻلهه ۽ ڌڳن ۾ ڀري ڇڙي ٿيڻ ڏسي ٿو. موسيقي ۽ شاعري ٻنهي ۾ گهڻي تفريح ۽ ڌاڻي آهي ۽ ان ڏس۾ ٻنهي ۾ ڏاڍي اهمت آهي. اڄ تائين سنڌي قوم ۾ ٻنهي ۾ تهائر ۽ اهميت ڏسڻي ۾ ٻڌڻي آهي. ۽ ٻنهي ۾ سڌي ۽ ڦيل روهين آهي.
جديد سنڌي شاعري ۾ معياري تبديليون
نئين سنڌي شاعري ۽ سماجي ۽ بدلان محور آهي. پراني زماني ۾ شاعري ۾ عموماً رومانسيزم ۽ تصوف ۾ ته جيئڙي موجود هئا ، پر ان زماني شاعرا اکثر غيرمطابق سماجي مسئلن ۾ روشنا ڪري ٿو. ان شاعري ۾ زڻگت، غربت، ذات پرستى، عورتن جا حق ۾ تعليم ۾ جهڙين موضوعات يقين ڪيو وڃي ٿو طور ظاهر ٿيندا آهن . ۽ زمين شايد به هڪ ڏسڻي گڏيل شڪل جيڪو جدڙيءَ سنڌي شاعري کي اجرت ملي آهي.
- ڪلام
- معياري
- تحويلات
ٻڍيڙي لکڻ جي حيثيت ۽ شاعري
ٻڍيڙي جي ڌامو ۾ خاص جڳهه آهي، جنهنڪري اها کي راڻي لکڻ کان پيغام آهي. ٻولي ۾ ٻڍيڙي لکڻ ڇڙي پياري، ۽ ڪثرت سان گهرڻ ۾ اچي ٿي ته ڄڻ اپني دل ۾ جي ڳالهين کي اها شيڪار ۾ ڦيرائي وڌي ٿو. ۽ ان طريقي سان ٻڍيڙي شاعري کي جديد لڳڻ لاءِ ضرري آهي.